Η εξαγορά πλοιοκτήτριας εταιρείας ως σύνθετη συναλλαγή με συνδυασμένο due diligence και συμβατικούς μηχανισμούς προστασίας
Η συναλλαγή αφορούσε την εξαγορά πλοιοκτήτριας εταιρείας, η οποία είχε ως κύριο περιουσιακό στοιχείο θαλαμηγό υψηλής αξίας, και υπερέβαινε το ποσό του €1,5 εκατ. Η Papatriantafyllou & Thanasenari ενήργησε ως νομικός σύμβουλος της αγοράστριας εταιρείας, υποστηρίζοντας τη συναλλαγή σε επίπεδο εταιρικού ελέγχου, νομικού ελέγχου της θαλαμηγού και διαμόρφωσης συμβατικών μηχανισμών προστασίας.
Η δομή της συναλλαγής
Η συναλλαγή είχε ιδιαίτερο νομικό και πρακτικό ενδιαφέρον, καθώς δεν αφορούσε απλώς την αγορά ενός μεμονωμένου περιουσιακού στοιχείου, αλλά την απόκτηση της εταιρικής οντότητας που το κατείχε.
Για τον λόγο αυτό, η νομική υποστήριξη της αγοράστριας πλευράς έπρεπε να καλύψει παράλληλα δύο επίπεδα, αφενός μην την πλοιοκτήτρια εταιρεία και αφετέρου δε την ίδια τη θαλαμηγό.
Εταιρικό due diligence
Το εταιρικό due diligence αφορούσε την ίδια την πλοιοκτήτρια εταιρεία. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται, μεταξύ άλλων, η εταιρική της κατάσταση, η μετοχική της σύνθεση, η νομιμότητα της εκπροσώπησης, οι απαιτούμενες εγκρίσεις, η ύπαρξη συμβατικών δεσμεύσεων, τυχόν οφειλές, καθώς και πιθανές δικαστικές, διοικητικές, φορολογικές ή άλλες εκκρεμότητες.
Η σημασία αυτού του ελέγχου είναι κρίσιμη. Ακόμη και όταν το βασικό ενδιαφέρον του αγοραστή είναι η απόκτηση της θαλαμηγού, η επιλογή της εξαγοράς της εταιρείας σημαίνει ότι ο έλεγχος πρέπει να καλύπτει όχι μόνο το περιουσιακό στοιχείο, αλλά και το εταιρική δομή μέσα από το οποίο αυτό κατέχεται.
Με άλλα λόγια, η νομική ερώτηση δεν είναι μόνο αν το σκάφος μπορεί να μεταβιβαστεί αλλά είναι και αν η εταιρεία που το κατέχει μπορεί να αποκτηθεί χωρίς απρόβλεπτη μεταφορά υποχρεώσεων ή νομικών κινδύνων στον αγοραστή.
Ο νομικός έλεγχος της θαλαμηγού
Παράλληλα με τον εταιρικό έλεγχο, απαιτείται αυτοτελής έλεγχος της θαλαμηγού. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την εξέταση των τίτλων κυριότητας, της νηολόγησης, των πιστοποιητικών, τυχόν βαρών, υποθηκών, ναυτικών προνομίων, φορολογικών ζητημάτων, στοιχείων Φ.Π.Α., ασφαλιστικής κάλυψης, τεχνικών εγγράφων και λοιπών εγγράφων που είναι απαραίτητα για την ασφαλή ολοκλήρωση της συναλλαγής.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν επίσης οι πρακτικοί μηχανισμοί ελέγχου, όπως οι θαλάσσιες δοκιμές, η επιθεώρηση στην ξηρά, η τεχνική έκθεση, η απογραφή εξοπλισμού και η πρόβλεψη δικαιωμάτων αποδοχής, επαναδιαπραγμάτευσης ή αποχώρησης από τη συναλλαγή σε περίπτωση ουσιωδών ευρημάτων.
Οι προβλέψεις αυτές δεν είναι διαδικαστικές λεπτομέρειες. Αποτελούν ουσιώδεις μηχανισμούς προστασίας του αγοραστή, ιδίως όταν το αντικείμενο της συναλλαγής είναι υψηλής αξίας και η τελική απόφαση εξαρτάται τόσο από νομικά όσο και από τεχνικά δεδομένα.
Συμβατική προστασία, δηλώσεις και εγγυήσεις
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η συμβατική δομή της συμφωνίας. Η νομική εργασία δεν περιορίστηκε στο due diligence, αλλά επεκτάθηκε στη διαμόρφωση των όρων της συναλλαγής, με στόχο την προστασία της αγοράστριας πλευράς τόσο έναντι κινδύνων που συνδέονταν με την εταιρεία όσο και έναντι κινδύνων που αφορούσαν τη θαλαμηγό.
Στο πλαίσιο αυτό, κρίσιμη ήταν η πρόβλεψη μηχανισμών προστασίας του αγοραστή, όπως διαδικασίες ελέγχου πριν από την οριστική ολοκλήρωση, δηλώσεις και εγγυήσεις, όροι παράδοσης εγγράφων, ρυθμίσεις για την προκαταβολή, δικαιώματα αποχώρησης ή επαναδιαπραγμάτευσης και συμβατικές προβλέψεις για την περίπτωση ουσιωδών ευρημάτων κατά τον έλεγχο.
Σε συναλλαγές αυτού του τύπου, οι δηλώσεις και εγγυήσεις του πωλητή έχουν κεντρική σημασία. Ο αγοραστής πρέπει να προστατεύεται έναντι κινδύνων που αφορούν τόσο την εταιρεία όσο και τη θαλαμηγό, όπως βάρη, αξιώσεις τρίτων, εκκρεμότητες, φορολογικές υποχρεώσεις, ελλείψεις εγγράφων, ζητήματα κυριότητας ή μη συμμόρφωση με συμφωνημένες προϋποθέσεις.
Αντίστοιχα, κρίσιμη είναι η πρόβλεψη σαφών όρων για την προκαταβολή, τις προϋποθέσεις ολοκλήρωσης, την παράδοση των εγγράφων, την ευθύνη σε περίπτωση ανακριβών δηλώσεων και το δικαίωμα της αγοράστριας πλευράς να μην προχωρήσει, εφόσον το αποτέλεσμα του ελέγχου δεν είναι ικανοποιητικό.
Διαχείριση κινδύνου σε συναλλαγές υψηλής αξίας
Η αξία τέτοιων μηχανισμών είναι καθοριστική σε συναλλαγές υψηλής αξίας. Ένα ζήτημα που εμφανίζεται ως τεχνικό μπορεί να έχει άμεση νομική ή οικονομική συνέπεια. Αντίστοιχα, μια εταιρική, φορολογική ή συμβατική εκκρεμότητα της πλοιοκτήτριας εταιρείας μπορεί να επηρεάσει την πραγματική αξία και την ασφάλεια της απόκτησης.
Η Papatriantafyllou & Thanasenari υποστήριξε την αγοράστρια πλευρά στον νομικό σχεδιασμό της συναλλαγής, στον έλεγχο της εταιρικής και περιουσιακής διάστασης της εξαγοράς και στη διαμόρφωση συμβατικών όρων που αποσκοπούσαν στην ασφαλή και ελεγχόμενη ολοκλήρωσή της.
Η υπόθεση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι εξαγορές εταιρειών που κατέχουν περιουσιακά στοιχεία υψηλής αξίας απαιτούν συνδυασμό εταιρικής, συμβατικής, ναυτιλιακής και πρακτικής νομικής προσέγγισης, με έμφαση όχι μόνο στον έλεγχο, αλλά και στη συμβατική πρόληψη και κατανομή του κινδύνου.
Βλ. Σχετικά Θέματα: